VINYL ZONE


zomaar wat onderhoudsmiddelen

Onderhoud en reiniging


In het kort gaan we hier in op onderhoud en behandeling van de materialen. Er staan ons verschillende methoden en materialen ter beschikking om alles bij het afspelen van platen zo stof- en vetvrij mogelijk te houden.

Naald
Het spreekt vanzelf dat de naald niet ruw behandeld mag worden. Dit kan worden voorkomen door altijd gebruik te maken van de armlift op de draaitafel! De volgende vijand is, zoals opgemerkt, stof. Net als de plaat, moet de naald schoon worden gehouden om zowel de weergavekwaliteit als de platen blijvend goed te houden.

De simpelste en goedkoopste oplossing is het visueel inspecteren van de naald op stof en dan indien nodig reinigen, er mag absoluut geen zichtbaar stof op de naald zitten! Alleen stof afblazen is niet voldoende. Om dit werkelijk te reinigen kan zeer goed alcohol worden gebruikt (96%, verkrijgbaar bij de drogist en tevens bruikbaar voor koppen van tapedecks en zelfs laser lensjes) met een zeer zacht haaks borsteltje. Dit moet iedere keer dat er platen worden gedraaid opnieuw worden gedaan want soms is één plaatkant genoeg om de naald in een stoflaag te verpakken!
Nog beter zijn de speciale reinigingsvloeistoffen, Bekende voorbeelden zijn de onderhoudsmiddelen van LAST die speciaal voor dit doel zijn ontwikkeld, niet alleen een reinigingsvloeistof voor de naald, maar er bestaat ook sylus threatment die na reiniging kan worden aangebracht Dit spul vermindert de wrijving van de naald waardoor de levensduur van naald en plaat wordt verlengd, ook bestaat er een spul waarmee de plaat kan worden behandeld, ook met als doel om de wrijving te verminderen. Zie hiervoor ook de foto's.

Plaat
Ook voor de platen is het belangrijkste dat kan worden gedaan, de platen schoon te houden om te kunnen profiteren van een blijvend goede collectie. Voor nieuwe platen hoeft meestal niet veel meer te worden gedaan, dan met een antistatisch borsteltje (met Kool-haartjes) voorzichtig het stof van de plaat te verwijderen, vlak voor het afspelen. Als de plaat daarna direct weer in de binnenhoes wordt bewaard, is dit voldoende. Ten allen tijde moet worden voorkomen dat platen vettig worden omdat vet altijd zuur bevat dat etsend op het vinyl werkt en dus op den duur de groeven aantast. Platen bij de randen vasthouden zonder de oppervlakte aan te raken is dus heel belangrijk!

Veel oudere - gebruikte - platen zijn helaas meestal aan een wat grondiger reinigingsbeurt toe. Hiervoor bestaan zeer veel en verschillende methoden, waarvan we er een paar beschrijven. Zelf was ik platen in een bak met gekookt of gedistilleerd water waaraan ik een 2-3 druppeltjes Dubro (afwas) toevoeg, en zonodig wat gekookt water om het lauw te houden. Warm mag dit natuurlijk niet zijn omdat het vinyl dan zacht wordt. Met een niet-afgevend doekje veeg ik de groefoppervlakken zachtjes schoon, met draaiende bewegingen in de groefrichting. Daarna laat ik de platen in de lucht nadrogen nadat ik ze met keukenpapier heb drooggedept. Met name de kwaliteit van het hoog gaat hierna vooruit. Wel is het zo dat bij de eerste keer draaien nog wat stof uit de groeven lijkt te komen, voor de tweede maal afspelen geeft in elk geval wat betere resultaten. Deze methode is vast niet ideaal, maar oude en vervuilde platen knappen hier aanzienlijk van op.
Er zijn ook apparaten verkrijgbaar (zie de foto's) waar de platen ronddraaien in een reinigend bad. De eerste foto hieronder bijvoorbeeld, is de Loricraft reinigingsmachine van Garrard, een professioneel reinigingssysteem. Sommige apparaten zijn helemaal niet duur zoals de Disco Antistat en soms zeer de moeite waard voor verzamelaars!

Vinylzone
De Grammofoonplaat
De platenspeler
Afstellen toonarm
Elementen
RIAA voorversterkers