|
|
|
|
| |
ONDERDELEN
|
|
|
|
|
Overzicht condensator typen
| |
|
|
Papier in Olie condensatoren van Jensen en Ultratone
| |
Papier in Olie
Papier in olie 'pio' condensatoren behoren tot de oudste condesnsatortypen
en bestaan uit een metaal folie met papier als diëelectricum en
olie vulling. Een praktisch nadeel is dat deze condensatoren weinig capaciteit hebben
in verhouding tot de afmetingen, maar is dit de meest geprezen condensator
in de audio wereld vanwege goede klankeigenschappen.
De opkomst van kunstof folie condensatoren heeft de pio verdreven
wegens de kleinere afmetingen en de lekstroomproblemen van de toenmalige typen.
Desondanks worden er nog steeds papierolietypen gemaakt, zij het voor bijzondere
prijzen. Het Deense
merk JENSEN maakt onder andere fraaie exemplaren met koperfolie of zilverfolie
en zilver aansluitdraden. Een ander voorbeeld is het merk ULTRATONE.
Deze condensatoren zijn erg duur maar ook heel mooi en zijn bij veel liefhebbers
de eerste keus
in een (buizen) audio versterker, vooral als koppelcondensator.
In de tijd dat kunststof folie condensatoren nog niet bestonden
waren papier in olie condensatoren algemeen. Dat betekent dat er nog
heel wat te vinden is in de dumphandel, of dat er nog rest
partijen zijn, waar vaak hele goede exemplaren te vinden zijn voor een
fractie van de nieuwprijs.
| |
|
|
SCR MKP condensator
Veel gebruikte C's in de sterkstroom techniek
maar ook populair in buizenversterkers
| |
Polypropyleen (MKP)
Deze condensator is een folie condensator met polypropyleen als diëelectricum,
in de betere audio en High end wordt deze vaak toegepast
als koppelcondensator en in luidspreker scheidingsfilters. MKP's zijn verkrijgbaar
in waardes tot 100uF en in spanningen tot zelfs 800V. Daarom zijn deze
condensatoren ook geschikt als voedingscondensator in buizen versterkers
hetgeen een belangrijke klank verbetering kan opleveren t.o.v. Elco's.
MKP condensatoren zijn verkrijgbaar in verschillende maten en soorten:
SOLEN Chateaurroux (SCR) behoren tot de top en worden wel beschouwd als de
grand cru onder de condensatoren! Nog een stap hoger zijn tinfolie
typen van SCR, vooral als koppel C of in de hoog sectie van een scheidingsfilter
leveren deze condenstoren klankverbetering op. Het laatste type is slechts in
vrij lage waarden verkrijgbaar (tot ca. 10uF).
Voor kleine waarden, ten behoeve van filter- of correctienetwerkjes, is
er nog de 460 serie van BC components (voorm. philips).
Dit zijn MKP's met een tolerantie van 1% waardoor ze zeer geschikt zijn voor
RIAA correctienetwerken, zijn uitgevoerd met tinfolie en in waarden van 47p tot 68nF
te krijgen. Deze typen hebben eveneens een goede stabiliteit, maar hebben voor de
hogere waarden (>10nF) geen al te hoge werkspanning - 63V.
Voor hoogsp. voedingen zijn er ook nog motorrun condensatoren, die als zeer audiofiel
worden beschouwd(!). Deze zijn in het algemeen verkrijgbaar in waarden van 2 tot
40uF met een werkspanning van 450Vac (dit is ten minste 630V DC). Er bestaan ook
oliegevulde exemplaren (MKV) die betere specs hebben, de veel geprezen papier in olie
conensatoren.
| |
|
|
zilver mica condensatoren
| |
Zilver Mica condensatoren
Zilver mica condensatoren staan bekend om hun zeer hoge stabiliteit
en nauwkeurigheid, in het algemeen worden deze daarom toegepast in
filter- en oscillatorkringen in de hoogfrequent
techniek. Deze zijn leverbaar in waardes tot 47nF en 1% tolerantie.
Gehoormatig zijn deze C's iets beter dan de eerder genoemde MKP typen.
Aan deze condensatoren hangt een flink prijskaartje boven
4700pF; een 47nF van dit type kost al gauw een € 20.-!
Zilver mica condensatoren zijn vooral geschikt voor filter- en RIAA correctienetwerken.
| |
|
|
BHC Aerovox ELCO's
Black Gate condensatoren, zeer prijzig maar door
de audiofiele wereld zeer hoog aangeschreven
| |
Electrolytische condensatoren
Electrolytische condensatoren worden algemeen toegepast op plaatsen waar hoge
tot zeer hoge capaciteiten nodig zijn. In verhouding tot de afmetingen hebben
elco's dan ook zeer grote capaciteiten doordat het diëelectricum wordt gevormd
door een aluminiumoxidelaag, verkregen door middel van polarisatie. In audio
apparatuur is de toepassing voornamelijk afvlakking en filtering van de voedings
spanning(en). In halfgeleiderschakelingen worden altijd elco's toegepast gezien
de relatief hoge stromen en lage spanningen.
Ondanks de 'slechte' naam in audiofiele kringen hoeft de gehoormatige kwaliteit
als gevolg van de toepassing van elco's niet te lijden. Daar waar dit
noodzakelijk is kunnen hoogwaardige typen worden toegepast. Er zijn veel goed
verkrijgbare low-ESR* elco's van bijvoorbeeld
BC components (Philips), Nippon Chemicon en Panasonic. Deze typen zijn niet erg duur
doordat ze breed worden toegepast in schakelende voedingen waar ESR tot verlies
van rendement en EMC problemen leidt.
Er zijn typen die hierin de overtreffende trap vormen,
waarvan een voorbeeld de afgebeelde Rubycon Black Gate is.
Dan is er nog het 'kristaldiode-effect', van deeltjes van het diëelectricum
die zich bij kleine spanningen als kleine halfgeleiderovergangen gedragen en vervorming veroorzaken.
Dit probleem speelt wanneer een elco als koppelcondensator voor een audiosignaal
wordt gebruikt. Met name Tantalium-elco's schijnen in dit opzicht berucht te zijn.
Dit kan op twee manieren worden bestreden, waarvan de eerste het zoveel mogelijk
voorkomen van elco's in de signaalweg - ook een ONTkoppelcondensator over een
katodeweerstand bevindt zich in het signaalpad! De tweede oplossing is om een hoge
gelijkspanning over de elco in te stellen, waardoor dit effect nauwelijks of niet optreedt.
* Equivalent Series Resistance
| |
|
|
| |